FXpansion DR-008 sampler i syntezator perkusyjny VST i DX

03.05.2003

Testy on-line - soft&hardware

Dzisiaj nadeszła przesyłka z FXpansion, a w środku doskonały multi-instrument perkusyjny DR-008. Mając już doświadczenia z użytkowania - niestety krótkiego ;(( - wersji demo natychmiast zainstalowałem wersję nadesłaną przez producenta! 

Radek Barczak

To, co mnie zachwyciło w wersji demo, to - prócz rozbudowanej architektury modułowej i zaawansowanych wyspecjalizowanych generatorów perkusyjnych - świetnie brzmiący program akustycznego zestawu perkusyjnego (polecam wszystkim ściągnięcie „dużej” wersji demo - co prawda jest to 50 MB, ale na prawdę warto!). Po zainstalowaniu ze zdziwieniem stwierdziłem, że... w komplecie z komercyjną wersją DR-008 zestaw ten się nie znalazł! Nie pozostało mi nic innego, jak przegrać zestaw z wersji demo ;))

FXpansion DR-008 to najbardziej rozbudowany ze znanych mi instrumentów perkusyjnych VSTi i DXi. Łączy w sobie funkcję zarówno samplera (4 moduły o różnym stopniu zaawansowania), jak sytnezatora perkusyjnego (10 specjalizowanych modułów, w tym symulator płyty gramofonowej!) - jego architekturę możnaby określić jako modularną. Już na wstępie należy podkreślić, że rzeczywiście DR-008 jest bardzo oszczędny w zapotrzebowaniu na moc procesora komputera - zarówno wykorzystując barwy samplerów, jak syntezatorów (screen obok). Co ciekawe, nie odbija się to w żaden sposób na jakości brzmienia poszczególnych barw - to jest doskonałe!

Instalacja przebiegła szybko. Po pierwszym uruchomieniu plug-inu nastąpiła automatyczna rejestracja produktu przez Internet. Następnie pokazało się okienko globalnej konfiguracji DR-008 - definiujemy w nim ilość wyjść (od 1 do 8 stereo) oraz ilość wysyłek efektowych (również od 1 do 8 stereo), wybieramy domyślny moduł samplera, tryb automatyki i określamy miejsca na dysku, gdzie mamy zamiar przechowywać próbki i programy zestawów perkusyjnych. Gdy już zatwierdzimy zmiany otworem staje (wszech)świat perkusji...

Obsługa programu jest niezwykle intuicyjna - w głównym okienku mamy podgląd padów przypisanych do zakresu 8 oktaw. Od czego zaczniemy? Może od „stóp”?!? Wiadomo, że w niemal wszystkich współczesnych gatunkach ten instrument obecny jest zawsze - można zrezygnować z werbla, hi-hatu, ale popularny „kick” musi być! A wybór w tym względzie jest niemały...

Zasadniczym generatorem barw BASS DRUM jest moduł TheEights Bass (nazwa mówi sama za siebie...). Producent określa dźwięk generowany ten moduł jako „fat and smooth” - rzeczywiście basowe dźwięki „kick” o analogowej proweniencji są tłuste i miękkie. A raczej mogą być takie, gdyż bez większych problemów można wydobyć i ostre acidowe BassDrumy dzięki możliwości określenia początkowej wysokości dźwięku. Więcej - ustalając wysokość bazową generowanej barwy na pasmo... niesłyszalne (a raczej nie przenoszone przez nagłośnienie) możemy uzyskać świetny efekt „zjeżdżającej” barwy basowej - ale bez basu! Zresztą - paleta możliwych do uzyskania barw jest bardzo rozległa. Dzięki możliwości kształtowania czasu przejścia brzmienia między początkową wysokością dźwięku a bazową - i odwrotnie! - możemy stworzyć „stopę” wędrującą sobie... w górę. Można również kształtować długość wybrzmienia zarówno dla początkowej wysokości dźwięku, jak bazowej (ustawienia dla takiej barwy widać na screenie). Prawdę mówiąc - zabawa w dopieszczanie „stopy” może zająć wiele godzin - takie są możliwości kreowania brzmienia. 

Drugi z syntezatorowych modułów basowych to 809 Kick. Chcesz zbudować „stopę” idealną do electro? Żaden problem! Wystarczy ustawić minimalne czasy DECAY i RELEASE przy maksymalnym wychyleniu wartości dla CLICK i DIRT. Częstotliwość można dobrać „do tonacji” naszego aranżu - w zakresie 10 Hz - 170 Hz. Potrzebny jest łagodny i głęboki BD o wydłużonym wybrzmieniu do aranżu soul? 809 Kick tylko czeka na wykonanie zadania - ustaw parametry, jak na screenie... Szukasz silnej i niskiej „stopy” do ostrego techno? Częstotliwość (FREQ) na ok 30 Hz, maksymalne wartości SWEEP o DIRT, delikatny CLICK i średnie czasy DECAY i RELEASE - i jest! Oczywiście - jeśli potrzebny jest przester na „stopie”, skieruj ją na odpowiedni tor AUX.

To nie koniec możliwości „basowych” DR008...

Czas na prawdziwy rarytas - moduł o nazwie HX-Bass. Co w nim takiego szczególnego? W ostatnim akapicie poprzedniego odcinka pisałem o skierowaniu dźwięku BASS DRIM na plug-in przesteru załączony na wysyłce AUX. Jeśli użyjecie HX-Bass nie ma takiej konieczności, gdyż przester jest immanentnym elementem tego modułu! Efekt przesterowania działa na zasadzie zakresowago zniekształcania fali z opcją POSITIVE i NEGATIVE DISTORTION (najprościej można to wyjaśnić jako „niszczenie” i „wygładzanie” fali, przy czym oczywiście owo wygładzanie również powoduje zniekształcenia ;). Tak na prawdę HX-Bass to moduł TheEightBass rozbudowany o DRIVE.
Interesujące efekty brzmieniowe uzyskuje się zwłaszcza przy ustawieniu dość wysokiego dźwięku początkowego i szybkim przejściu do dźwięku bazowego z ustawieniem DRIVE na wartość około +30 i DRIVE MOD na +20. Uzyskamy w ten sposób ostre i twarde „stopy” do „groźnych” odmian house.

Nie koniec to „zwiedzania” generatorów BassDrum w DR-008. Pozostaje nam jeszcze jeden wyspecjalizowany moduł o nazwie Stompin'Kik. Jego charakterystyczna budowa pozwala na uzyskanie przede wszystkim mocnych, zniekształconych i „brudnych” dźwięków dla stylistyki trance. Struktura jest wzorowana na charakterystycznych cechach toru syntezy modułu Waldorf Attack. Stompin'Kik wyposażono w filtr dolnoprzepustowy (LOW PASS) i przester - oba elementy mogą być modulowane wartościami VELOCITY (np. silnie uderzymy w klawisz - dźwięk jest bardzo ptrzesterowany; słabo uderzymy w klawisz - dźwięk jest przesterowany minimalnie).
W module tym nie mamy możliwości określenia bazowej wysokości barwy BASS DRUM - ta jest określona na stałe. Regulowana jest jedynie wysokość początkowego dźwięku z oddzielną obwiednią. Możemy definiować czas wybrzmienia barwy oraz charakterystykę obwiedni. Najciekawszymi elementami jest WAVESHAPE określający poziom wprowadzanych zniekształceń oraz punkt odcięcia filtru dolnoprzepustowego w zakresie od 0 Hz (filtr wyłączony) do 20 kHz.
 

„Stopy” mamy na tip-top - pomijając oczywiście część samplera, przejdźmy więc do pozostałych syntezatorów perkusyjnych dostępnych w DR-008.

Instrument udostępnia dwa wyspecjalizowane syntezatory generujące dźwięki werbla: jeden o nazwie 809 Snare imitujący brzmienie werbla TR-808, drugi o nazwie po prostu... SnareDrum o dość szerokich możliwościach edycji. Pierwszy pozwala generować dźwięki z zakresu 50 Hz - 250 Hz uzupełnione o generator szumu. Immanentnym elementem tego modułu jest filtr - to on tak na prawdę nadaje charakter brzmieniu. Producent wprawdzie nie podaje jego charakterystyki (jest to bez wątpienia filtr dolnoprzepustowy), ale jego wydajność nie budzi zastrzeżeń. Możliwości modyfikacji brzmienia są wprawdzie ograniczone niewielką ilością parametrów, ale zakres ich regulacji sprawia, że można stworzyć na prawdę wiele klasycznie brzmiących werbli syntetycznych. Ciekawostą jest, że ustawiając niską częstotliwość dźwięku podstawowego można uzyskać nietypowo brzmiące „stopy”. Trzeba pokombinować nieco z ustawieniami relacji szum/filtr, ale przy ustawieniu minimalnego wybrzmienia (DECAY) efekt brzmieniowy jest interesujący. Czemu więc nie popróbować?

SnareDrum to zaawansowany, właściwie podwójny generator szumu + generator podstawowy pozwalający stworzyć niemalże każdy syntetyczny werbel! Naturalnie - i w tym przypadku zachęcam do... tworzenia barw BassDrum. A jest czym kręcić (w właściwie przesuwać...).
Prawdziwą determinantą brzmienia są generatory szumu sprzęgnięte z filtrami z rezonansem. Każdy z nich ma definiowany poziom udziału w brzmieniu barwy oraz długość wybrzmienia. Generator częstotliwościowy pozwala uzyskać dźwięki z zakresu 26 Hz - 2.5 kHz (w przybliżeniu). Ważką cechą jest możliwość określenia pierwotnego odstrojenia dźwięku generatora i czasu uzyskania podstawowej częstotliwości. W połączeniu z dwoma filtrami zespolonymi z generatorami szumu o regulowanym czasie wybrzmienia uzyskiwane dźwięki mają nieprawdopodobnie szeroką stylistykę - od ostrych, suchych i o określonej wysokości dźwięków dla stylistyki electro, poprzez subtelne i szeleszczące werble dla soul, miękkie dla r&b, po ostre i... niepowtarzalne werble dla ostrych gatunków. O uniwersalności tego modułu niech świadczy, że producent dołączył 16 fabrycznych programów i właściwie każdy jest inny i interesujący. W tym miejscu wspomnę o świetnej funkcji DR-008 pozwalającej LOSOWO generować ustawienia poszczególnych syntezatorów - niejednokrotnie powstają „chore” dźwięki bardziej przypominające efekty specjalne aniżeli barwę werbla elektronicznego. Nikt, mając świadomość budowy barw w syntezatorach i posługując się „klasycznym” myśleniem nie uzyskałby takiego brzmienia. Ale przecież o to niejednokrotnie chodzi, by stworzyć barwę niepowtarzalną, wokół której można zbudować napięcie - jeśli nie całego utworu, to przynajmniej frazy...

DR-008 to nie tylko zaawansowany syntezator perkusyjny, ale również wielomodułowy sampler-player. Warte podkreślenia jest, że dostępne są cztery różne modele samplera.

Podstawowym modułem samplera jest 1-głosowy EasySampler. Za źródło dźwięku mogą służyć próbki monofoniczne, jak stereofoniczne. Zgodnie z założeniem jest bardzo prosty w obsłudze, zajmuje procesor komputera w stopniu minimalnym, a możliwości edycyjne są dość ograniczone. Nie znaczy to, że w EaseSampler można jedynie „włożyć” próbkę... Dostępna jest regulacja wysokości w zakresie +/-12 półtonów i choć w przypadku zastosowania transpozycji nie zostaje zachowana długość odtwarzania próbki, to w niektórych przypadkach możliwość „dostrojenia” dźwięku do pożądanej „tonacji” jest niewątpliwą zaletą.

Z innych ciekawostek należy wymienić możliwość skrócenia długości wybrzmienia próbki, uzależnienie otwarcia filtru od wartości VELOCITY, jak również odstrajanie próbki w zależności od wartości VELOCITY. Najciekawszy efekt można uzyskać dzięki możliwości kształtowania zmiany wysokości dźwięku w fazie wybrzmienia - sprawdzi się szczególnie przy długobrzmiących, miękkich brzmieniowo próbkach BassDrum oraz dla uzyskania nietypowych efektów dźwiękowych wykorzystując np. próbki talerzy.
Bez wątpienia podstawowym ograniczeniem w wykorzystaniu tego modułu jest jego „monofoniczność”. Oznacza to, że ponowne wywołanie dźwięku przed zakończeniem wybrzmienia poprzedniego powoduje ucięcie wybrzmnienia. Partii swingującego talerza ride w ten sposób nie zrealizujemy... Na szczęście są i bardziej zaawansowane samplery.

Choć następny - Ultra Sampler - również jest 1-głosowy. Udostępnia natomiast znacznie większe możliwości edycyjne. To już nieledwie profesjonalny moduł samplera perkusyjnego.

Moduł ten wyposażono w dwie sekcje filtrów - oba o charakterystyce górno- lub dolno-przepustowej z dodatkowym parametrem SWEEP pozwalającym uzyskać efekt „przemiatania” zdefiniowanych częstotliwości. Głębokość otwarcia filtrów można uzależnić od wartości VELOCITY. Istotną zaletą jest przedzielenie obu sekcji filtracji efektem przesterowania DRIVE, również z efektem „przemiatania”. Mocną stroną UltraSamplera jest podwójny wzmacniacz - drugi jest ustawiony za szeregiem FILTR-DRIVE-FILTR pozwalając na kształtowanie dźwięku będącego efektem obróbki sygnału przez te sekcje.

Próbki można zapętlać wraz ze zdefiniowaniem ilości powtórzeń. UltraSampler nie udostępnia wprawdzie żadnego edytora graficznego (trzeba to robiść „na słuch”:(( ale przy wykorzystaniu uprzednio obrobionych i przygotowanych próbek w dowolnym edytorze plików dźwiękowych takie rozwiązanie jest wystarczające. W ogóle, pod wieloma względami UltraSampler wydaje się być niezłym narzędziem do odtwarzania pętli perkusyjnych i rytmiczno-melodycznych. Również z tego powodu, że możemy... odwrócić kierunek odtwarzania próbki definiując, z którego punktu próbki ma rozpocząć się odtwarzanie. Dynamizm zmian, a właściwie pewną przypadkowość uzyskamy dzięki uzależnieniu punktu startu odtwarzanie próbki od wartości VELOCITY.

Wartościowym i... efekciarskim narzędziem może stać się generator obwiedni wysokości dźwięku. Prócz standardowej możliwości strojenia wysokości dźwięku i uzależnienia jej od wartości VELOCITY programiści zaimplementowali funkcję pozwalającą uzyskać efekt scratchowania. Uzyskamy go dobierając odpowiednie wartości dla zbocza kształtującego płynną zmianę wysokości dźwięku w czasie (SLOPE) oraz czas przemiatania (SWEEP). Efekt jest tyleż interesujący, co bardzo zbliżony do naturalnego scratchu na vinylu... (przynajmniej dla klawiszowca ;))).

Dostarczył: FXpansion